Quê tôi có khá nhiều cây lộc vừng mọc ven sông, suối, ao hồ mà người dân đọc trại ra là cây dừng, nên hồi nhỏ tôi thường nghe má tôi hát ru mấy đứa em tôi câu ca dao địa phương “lại thêm một nắm rau dừng, một khoanh bông súng, một đùm ấu gai”. Giờ thì những cây lộc vừng mà hồi nhỏ khi chăn bò tôi thường hái đọt non về nhà làm rau trong bữa cơm gần như đã biến mất.
Một lần về quê, tôi nói mấy đứa em kiếm ít đọt non lộc vừng trộn với rau ăn với cơm, bánh tráng thịt heo (ăn đọt lộc vừng có vị chát, cuốn bánh tráng ăn với thịt heo luộc khá ngon, có vị tương tự như trái chuối chát, trái vả), thằng em tôi mới bảo bây giờ kiếm ra cây lộc vừng còn chẳng có huống gì có đọt lộc vừng mà ăn.
Người ta đã đào, bứng cả gốc lẫn cây lộc vừng đi bán để những gia đình khá giả mua về làm cây kiểng, vì nghĩ nó có nhiều “lộc”. Trời ạ, thời bao cấp, cây lộc vừng quê tôi chẳng ai thèm đụng tới, chặt làm củi thì thân cây lộc vừng cháy rất tệ, nó cứ ngún khói, nên nhiều cây lộc vừng to, gốc cả người ôm không xuể chỉ để lũ trẻ chăn bò chúng tôi làm nơi tránh nắng buổi trưa hay leo lên hái đọt non mang về nhà ăn với cơm.
Ông bạn tôi ở Sài Gòn mới khoe với tôi cây lộc vừng to đâu bằng cổ tay, trông thế cây khá đẹp mà anh ta mua mất 7 triệu đồng. Tháng trước tôi tới một khu du lịch cao cấp ở Nha Trang, chợt thấy khá nhiều cây lộc vừng loại lớn mà ông giám đốc khu du lịch bảo có cây ông ta mua tới 150 triệu đồng. Dạo một vòng quanh khu du lịch, tôi đếm cả trăm cây lộc vừng cỡ lớn, đường kính gốc 2 gang tay người lớn trở lên.
Đến lúc này thì tôi mới cố nhớ lại những khu du lịch mà tôi đã từng tới nhưng ít chú ý chuyện cây cảnh, té ra gần như khu du lịch nào ở Việt Nam, không ít thì nhiều đều có cây lộc vừng làm cảnh, tôi chợt hiểu vì sao những cây lộc vừng ở quê tôi biến mất.
Gần đây, thỉnh thoảng trên báo lại xuất hiện tin bài phản ánh chuyện người dân bức xúc khi cây lộc vừng ở thôn, xã họ sinh sống ngoài miền Trung bị đào trộm mang bán cho các khu du lịch, các biệt thự có vườn rộng.
Điều đáng buồn là những khu du lịch mà tôi đã tới, nơi nào càng có nhiều cây lộc vừng thì y như rằng ông chủ khu đó tự hào khoe với khách hàng của mình rằng khu du lịch của mình là khu du lịch sinh thái, chú trọng phát triển mảng xanh.